ï»¿The Project Gutenberg eBook, El la Biblio, by Ludwik Lejzer Zamenhof

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.net

Title: El la Biblio

Author: Ludwik Lejzer Zamenhof

Release Date: February 26, 2004 [eBook #11307]

Language: Esperanto

Character set encoding: UTF-8

START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK EL LA BIBLIO

Produced by Distributed Proofreaders Europe, http://dp.rastko.net Project by David Starner, Carlo Traverso and Tapio Riikonen

El la Biblio

Elektitaj Äapitroj de la Psalmaro, Sentencoj de Salomono kaj Predikanto el la originalo tradukitaj de

Dro L.L. Zamenhof

3a eldono (7a-12a miloj)

1924

La Psalmaro

PSALMO I.

1. FeliÄa estas la homo, kiu ne iras laÅ konsilo de malpiuloj, nek staras sur vojo de pekuloj, nek sidas en kunsido de blasfemantoj,

2. sed li nur havas deziron por la leÄo de Dio, kaj pri Lia leÄo li pensas tage kaj nokte.

3. Kaj li estos kiel arbo, plantita apud akvaj torentoj, donanta sian frukton en sia tempo, kaj kies folio ne velkas; kaj en Äio, kion li faras, li sukcesos.

4. Ne tiel estas la malpiuloj, sed ili estas kiel grenventumaÄµo, kiun disblovas la vento.

5. Tial ne staros fortike la malpiuloj Äe la juÄo kaj la pekuloj en societo de piuloj:

6. Äar Dio konas la vojon de piuloj, kaj la vojo de malpiuloj pereos.

PSALMO III.

1. Psalmo de Davido, kiam li forkuris de sia filo Absalono.

2. Dio, kiel multaj estas miaj premantoj, multaj leviÄis kontraÅ mi!

3. Multaj diras pri mia animo: ne ekzistas por Äi savo de Dio.--Sela [Hebrea muzika termino].

4. Sed Vi, Dio, estas Åildo por mi, mia honoro kaj levanto de mia kapo.

5. Per mia voÄo mi vokas al Dio, kaj Li respondas al mi de Sia sankta monto.--Sela.

6. Mi kuÅiÄas kaj endormiÄas, kaj mi vekiÄas, Äar Dio min subtenas.

7. Mi ne timas multajn milojn da homoj, kiuj estas ÄirkaÅ mi.

8. LeviÄu, Dio, helpu min, mia Sinjoro, Äar Vi frapis al Äiuj miaj malamikoj la vangojn, la dentojn de la malpiuloj Vi frakasis.

9. Äe Dio estas la helpo; super Via popolo estas Via beno.--Sela.

PSALMO XIX.

1. Al la Ä¥orestro. Psalmo de Davido.

2. La Äieloj rakontas la gloron de Dio, kaj la farojn de Liaj manoj raportas la Äiela firmaÄµo.

3. Tago al tago transdonas diron, kaj nokto al nokto faras sciigon.

4. Sen parolo kaj sen vortoj; oni ne aÅdas ilian voÄon.

5. Tra la tuta mondo iras ilia ordono, kaj Äis la fino de la universo iras iliaj vortoj; por la suno Li aranÄis tendon inter ili.

6. Kaj Äi eliras kiel fianÄo el sia baldakeno, Äojas kiel heroo, trakuranta sian vojon.

7. Sur unu rando de la Äielo estas Äia leviÄo, kaj Äia rondiro estas Äis aliaj randoj, kaj nenio kaÅiÄas antaÅ Äia varmego.

8. La instruo de Dio estas perfekta, Äojigas la animon; la atesto de Dio estas certa, Äi saÄigas sensaÄulon.

9. La ordonoj de Dio estas justaj, Äojigas la koron; la ordondiro de Dio estas klara, faras lumon antaÅ la okuloj.

10. La instruo de Dio estas pura, restas eterne; la juÄoj de Dio estas veraj, kaj Äiuj estas justaj.

11. Ili estas pli dezirindaj, ol oro kaj ol multe da plej pura oro; ili estas pli dolÄaj, ol mielo kaj Äelaraj mielgutoj.

12. AnkaÅ Via sklavo instruiÄis per ili; kiu ilin observas, havas grandan rekompencon.

13. Kiu scias siajn erarojn? Purigi min de eraroj kaÅitaj.

14. AnkaÅ de intencaj eraroj detenu Vian sklavon, ke ili ne regu super mi. Tiam mi estos perfekta kaj pura de granda peko.

15. Akceptu favore la vortojn el mia buÅo kaj la parolon de mia koro antaÅ Vi, ho Dio, mia protektanto kaj mia savanto.

PSALMO XXIII

1. Psalmo de Davido. Dio estas mia paÅtisto, mi mankon ne havos.

2. Sur verdaj herbejoj Li ripozigas min, apud trankvilaj akvoj Li kondukas min.

3. Li kvietigas mian animon, Li kondukas min laÅ vojo de la vero, pro Sia nomo.

4. EÄ kiam mi iros tra valo de mallumo, mi ne timos malbonon, Äar Vi estas kun mi; Via bastono kaj apogiÄilo trankviligos min.

5. Vi kovras por mi tablon antaÅ miaj malamikoj; Vi grasigis per oleo mian kapon, mia pokalo estas plenigita.

6. Nur bono kaj favoro sekvos min en la daÅro de mia tÅta vivo, kaj mi restos en la domo de Dio multajn jarojn.

PSALMO XXIV.

1. Psalmo de Davido. Al Dio apartenas la tero kaj Äio, kio Äin plenigas, la mondo kaj Äiuj Äiaj loÄantoj.

2. Äar Li apud la maroj Äin fondis kaj apud la riveroj Äin fortikigis.

3. Kiu leviÄos sur la monton de Dio, kaj kiu staros sur Lia sankta loko?

4. Tiu, kiu havas purajn manojn kaj senmakulan koron, kiu ne fordonis sian animon al malvero kaj ne Äµuras trompe.

5. Li ricevos benon de Dio kaj bonfarojn de la Plejalta, lia savanto.

6. Tio estas la gento de Liaj adorantoj, de la serÄantoj de Via vizaÄo, Dio de Jakobo.--Sela.

7. Levu, pordegoj*, viajn kapojn, kaj leviÄu, pordoj de la mondo, por ke eniru la reÄo de gloro.

8. Kiu estas tiu reÄo de gloro? Dio la forta kaj potenca, Dio la potenculo de milito.

9. Levu, pordegoj viajn kapojn, kaj leviÄu, pordoj de la mondo, por ke eniru la reÄo de gloro.

10. Kiu estas tiu reÄo de gloro? Dio Cebaot, Li estas la reÄo de gloro.--Sela.

PSALMO XXVII.

1. De Davido. Dio estas mia lumo kaj mia savo; kiun mi devas timi? Dio estas la forto de mia vivo; kiu povas min teruri?

2. Kiam alproksimiÄos al mi malbonfarantoj, por manÄi mian karnon, miaj kontraÅuloj kaj malamikoj,--ili surpuÅiÄos kaj falos.

3. Se elpaÅos kontraÅ min armeo, mia koro ne ektimos; se leviÄos kontraÅ min milito, ankaÅ tiam mi havos fidon.

4. Nur unu aferon mi petas de Dio, nur tion mi deziras, ke mi restu en la domo de Dio en la daÅro de mia tuta vivo, por rigardi la Äarmon de Dio, admiri Lian templon.

5. Äar Li kovros min en Sia kabano en la tago de malbono, Li kaÅos min en kaÅita loko de Sia tendo, sur rokon Li levos min.

6. Kaj nun leviÄos mia kapo super miajn malamikojn, kiuj min ÄirkaÅas, kaj mi oferfaros en Lia tendo oferojn de danko, mi kantos kaj gloros Dion.

7. AÅskultu, ho Dio, mian voÄon, kiam mi vokas, korfavoru min kaj respondu al mi.

8. De Vi diras al mi mia koro: serÄu mian vizaÄon; Vian vizaÄon, ho Dio, mi serÄas.

9. Ne kaÅu Vian vizaÄon antaÅ mi, ne forpuÅu en kolero Vian sklavon; Vi estis mia helpo, ne forpuÅu kaj ne forlasu min, Dio, mia savo.

10. Äar mia patro kaj mia patrino min forlasis, sed Dio min akceptis.

11. Instruu al mi, Dio, Vian vojon kaj konduku min sur Äusta irejo, spite miajn malamikojn.

12. Ne fordonu min al la volo de miaj premantoj, Äar stariÄis kontraÅ mi falsaj atestantoj, plenaj de rabemeco,

13. ke mi ne esperu vidi la bonecon de Dio en la lando de vivantoj.

14. Esperu al Dio, tenu vin forte, forta estu via koro, kaj esperu al Dio.

PSALMO XXXII.

1. Instruo de Davido. FeliÄa estas tiu, kies krimo estas pardonita, kies peko estas kovrita.

2. FeliÄa estas la homo, al kiu Dio ne kalkulas lian kulpon kaj en kies spirito estas nenia malvero.

3. Kiam mi silentis, senfortiÄis miaj ostoj de mia Äiutaga ploregado.

4. Äar tage kaj nokte pezis sur mi Via mano; la freÅecon de miaj sukoj anstataÅis sekeco de somero.--Sela.

5. Mian pekon mi konfesis al Vi, kaj mian kulpon mi ne kaÅis; mi diris: mi konfesos miajn krimojn al Dio; kaj Vi deprenis la kulpon de mia peko.--Sela.

6. Pro tio preÄu antaÅ Vi Äiu piulo en la Äusta tempo, por ke Äe la disverÅiÄo de grandaj akvoj ili lin ne atingu.

7. Vi estas mia Åirmo; kontraÅ sufero Vi min gardos, per Äojoj de savo Vi min ÄirkaÅos.--Sela.

8. Mi prudentigos vin kaj montros al vi la vojon, kiun vi devas iri; kun konsiloj mi direktos sur vin mian okulon.

9. Ne estu kiel Äevalo, kiel senprudenta mulo, al kiuj oni devas kateni la bufon per brido kaj buÅpeco, kiam ili ne iras al vi.

10. Multajn frapojn havas la malpiulo, sed kiu fidas Dion, tiun ÄirkaÅas favoro.

11. Äoju pro Dio, kaj gaju, justuloj, kaj triumfu Äiuj, kiuj havas pian koron!

PSALMO XXXIV.

1. De Davido, kiam li Åajnigis sin freneza antaÅ AbimeleÄ¥, kaj tiu lin forpelis kaj li foriris.

2. Mi gloros Dion en Äiu tempo, Äiam laÅdo por Li estos en mia buÅo.

3. Per Dio gloriÄas mia animo; la humiluloj aÅdu kaj Äoju.

4. Gloru Dion kun mi, kaj ni altigu kune Lian nomon.

5. Mi serÄis Dion, kaj Li respondis al mi, kaj de Äiuj miaj danÄeroj Li savis min.

6. Kiuj rigardas al Li ricevas lumon, kaj ilia vizaÄo ne kovriÄos per honto.

7. Jen tiu Äi mizerulo vokis, kaj Dio aÅdis, kaj de Äiuj liaj mizeroj Li savis lin.

8. AnÄelo de Dio postenas ÄirkaÅ tiuj, kiuj Lin timas, kaj li ilin savas.

9. Provu kaj vidu, kiel bona estas Dio; feliÄa estas la homo, kiu Lin fidas.

10. Timu Dion, Liaj sanktuloj, Äar nenio mankas al tiuj, kiuj Lin timas.

11. Leonoj estas senhavaj kaj malsataj, sed kiuj serÄas Dion, havas mankon en nenia bono.

12. Venu, infanoj, aÅskultu min, pri timo antaÅ Dio mi vin instruos.

13. Kiu ajn vi estas, homo, kiu deziras vivon kaj amas multajn kaj bonajn tagojn,

14. gardu vian langon kontraÅ malbono kaj vian buÅon kontraÅ mensoga parolo;

15. dekliniÄu de malbono kaj faru bonon, serÄu pacon kaj Äasu Äin.

16. La okuloj de Dio estas turnitaj al la piuloj, kaj Liaj oreloj al iliaj krioj.

17. La vizaÄo de Dio estas kontraÅ tiuj, kiuj faras malbonon, por ekstermi de la tero la memoron pri ili.

18. Tiuj krias, kaj Dio aÅdas kaj de Äiuj iliaj mizeroj Li ilin savas.

19. Proksima estas Dio al tiuj, kies koro estas rompita, kaj la spirite suferantajn Li helpas.

20. Multaj estas la suferoj de piulo, sed de Äiuj Dio lin savas.

21. Li gardas Äiujn liajn ostojn, eÄ unu el ili ne rompiÄos.

22. La malbonulon mortigos la malbono, kaj la malamantoj de piulo pereos.

23. Dio liberigas la animon de Siaj sklavoj, kaj ne pereos Äiuj, kiuj Lin fidas.

PSALMO XXXVII.

1. De Davido. Ne incitiÄu pro la malvirtuloj, ne enviu tiujn, kiuj agas maljuste.

2. Äar simile al herbo ili rapide dehakiÄas, kaj kiel verda vegetaÄµo ili forvelkas.

3. Fidu Dion kaj faru bonon; loÄu sur la tero kaj konservu honestecon.

4. SerÄu plezuron Äe Dio, kaj Li plenumos la dezirojn de via koro.

5. Transdonu al Dio vian vojon kaj fidu Lin, kaj Li faros.

6. Kaj Li aperigos vian pravec*on kiel lumon kaj vian justecon kiel tagmezon.

7. Silentu antaÅ Dio kaj esperu al Li; ne incitiÄu, kiam sukcesas homo, kiu plenumas malbonajn intencojn.

8. Detenu vin de kolero kaj forlasu furiozon, ne incitiÄu, ke vi ne faru malbonon.

9. Äar malbonfarantoj ekstermiÄos, kaj la esperantaj al Dio heredos la teron.

10. AnkoraÅ malmulte da tempo pasos, kaj la malpiulo plu ne ekzistos,--vi rigardos lian lokon, kaj li ne estos.

11. Kaj la humiluloj heredos la teron kaj Äuos grandan pacon.

12. Malvirtulo malbonintencas kontraÅ virtulo kaj frapas kontraÅ li per siaj dentoj.

13. Sed Dio ridas pri li, Äar Li vidas, ke venas lia tago.

14. Glavon nudigas la malvirtuloj kaj streÄas sian pafarkon, por faligi mizerulon kaj malriÄulon, kaj buÄi virtulon.

15. Ilia glavo trafos en ilian koron, kaj iliaj pafarkoj rompiÄos.

16. Pli bona estas la malmulto, kiun havas virtulo, ol la granda havo de multaj malpiuloj.

17. Äar la brakoj de malpiuloj rompiÄas, sed la virtulojn Dio subtenas.

18. Dio scias la tagojn de la virtuloj, kaj ilia havo restos eterne.

19. Ili ne estos hontigitaj en tempo malbona, kaj en tagoj de malsato ili estos sataj.

20. Sed la malvirtuloj pereos, kaj la malamikoj de Dio malaperos kiel roso de la herbejoj, malaperos kiel fumo.

21. Malpiulo prunteprenas kaj ne pagas, sed piulo korfavoras kaj donas.

22. Äar Liaj benitoj heredos la teron, kaj Liaj malbenitoj ekstermiÄos.

23. De Dio fortikiÄas la paÅoj de virta homo, kaj lia vojo plaÄas al Li.

24. Falante, li ne estos forÄµetita, Äar Dio subtenos lian manon.

25. Mi estis juna, kaj mi maljuniÄis, kaj mi ne vidis virtulon forlasita kaj liajn infanojn petantaj panon.

26. Äiutage li korfavoras kaj pruntedonas, kaj liaj infanoj estos benitaj.

27. ForturniÄu de malbono kaj faru bonon, kaj vi vivos eterne.

28. Äar Dio amas justecon kaj ne forlasas Siajn fidelulojn; Äiam ili estos gardataj; sed la semo de la malpiuloj estos ekstermita.

29. La virtuloj heredos la teron kaj loÄos sur Äi eterne.

30. La buÅo de virtulo parolas saÄon, kaj lia lango diras justecon.

31. La ordonoj de lia Dio estas en lia koro, liaj paÅoj ne ÅanceliÄas.

32. Subrigardas malvirtulo virtulon kaj celas mortigi lin.

33. Sed Dio ne lasos lin en liaj manoj kaj ne kondamnos lin, kiam li estos juÄata.

34. Esperu al Dio kaj tenu vin je Lia vojo, kaj Li altigos vin, ke vi heredu la teron; vi vidos la ekstermon de la malvirtuloj.

35. Mi vidis malpiulon, kiu estis spitema kaj tenis sin larÄe, kiel sukplena multebranÄa arbo;

36. sed apenaÅ oni pasis, li jam ne ekzistis; kaj mi serÄis lin, kaj li jam ne estis trovebla.

37. Konservu senkulpecon kaj celu veron, Äar estontecon havas homo pacema;

38. sed la krimuloj Äiuj estos ekstermitaj, la estonteco de la malpiuloj pereos.

39. La virtuloj havas helpon de Dio; Li estas ilia forto en tempo de mizero.

40. Kaj Li ilin helpos kaj savos, Li savos ilin de malbonuloj kaj helpos ilin, Äar ili fidas Lin.

PSALMO XL.

1. Al la Ä¥orestro. Psalmo de Davido.

2. Mi esperis, mi esperis al Dio, kaj Li kliniÄis al mi kaj aÅskultis mian krion.

3. Kaj Li eltiris min el la pereiga foso, el la Ålima marÄo, kaj Li starigis sur roko mian piedon kaj fortikigis miajn paÅojn.

4. Kaj Li metis en mian buÅon novan kanton, laÅdon al nia Dio. Multaj tion vidos kaj ektimos, kaj ili esperos al Dio.

5. FeliÄa estas la homo, kiu metis sian esperon sur Dion kaj ne turnis sin al la fieruloj kaj al la mensogemuloj.

6. Multon Vi faris, Eternulo, mia Dio! Viaj mirakloj kaj pensoj estas pri ni. Neniu egalas Vin. Mi rakontos kaj parolos, sed ili estas super Äiu kalkulo.

7. Oferojn kaj donacojn Vi ne deziras; la orelojn Vi malfermis al mi; bruloferojn kaj pekoferojn Vi ne postulas.

8. Tiam mi diris: jen mi venas; en la libro estas skribite pri mi.

9. Plenumi Vian volon, mia Dio mi deziras, kaj Viaj ordonoj estas en mia koro.

10. Mi predikas justecon en granda kunveno; jen mi ne fermas mian buÅon, Dio, Vi tion scias.

11. Vian justecon mi ne kaÅis en mia koro, pri Via fideleco kaj Via helpo mi parolis, mi ne kaÅis Vian favorkorecon kaj Vian verecon antaÅ la granda kunveno.

12. Vi, Dio, ne fermu Vian favorkorecon antaÅ mi, Via boneco kaj Via vereco Äiam min gardu.

13. Äar ÄirkaÅis min suferoj sennombraj, atingis min miaj kulpoj, ke mi ne povas vidi; ili estas pli multenombraj, ol la haroj sur mia kapo, kaj mia koro min forlasis.

14. Volu, ho Dio, savi min; Dio, rapidu helpi min.

15. Estu hontigitaj kaj malhonoritaj Äiuj, kiuj volas pereigi mian animon; retiriÄu returne kaj kovriÄu per honto miaj malbondezirantoj.

16. Teruritaj estu de sia honto tiuj, kiuj diras al mi: jen vi havas!

17. Gaju kaj Äoju pro Vi Äiuj Viaj serÄantoj; la amantoj de Via helpo dlru Äiam: granda estas Dio.

18. Kaj mi estas mizera kaj malriÄa; Dio pensu pri mi. Vi estas mia helpo kaj mia savanto; mia Dio, ne malrapidu.

PSALMO XLII.

1. Al la Ä¥orestro. Instruo de la KoraÄ¥idoj.

2. Kiel cervo sopiras al fluanta akvo, tlel mia animo sopiras al Vi, ho Dio.

3. Mia animo soifas Dion, la vivantan Dion; kiam mi venos kaj aperos antaÅ la vizaÄo de Dio?

4. Miaj larmoj lariÄis mia pano tage kaj nokte, Äar oni diras al mi Äiutage: kie estas via Dio?

5. ElverÅiÄas mia animo, kiam mi rememoras, kiel mi iradis inter granda amaso, eniradis kun Äi en la dornon de Dio Äe laÅta kantado kaj glorado de festanta amaso.

6. Kial vi malÄojas, mia animo, kaj konsterniÄas en mi? Esperu al Dio, Äar ankoraÅ mi dankos Lin por helpo, veninta de Lia vizaÄo.

7. Mia Dio, malÄojas en mi mia animo, tial mi rememoras pri Vi en la lando de Jordano kaj Hermono, sur la monto Micaro.

8. Abismo resonas al abismo per la bruo de Viaj falakvoj; Äiuj Viaj akvoj kaj ondoj pasis super mi.

9. En la tago Dio aperigas al mi Sian bonecon, kaj en la nokto mi havas kanton al Li, preÄon al la Dio de mia vivo.

10. Mi diras al Dio, mia roko: kial Vi min forgesis? kial mi iradas malgaja pro la premado de mia malamiko?

11. KvazaÅ tranÄante miajn ostojn, mokas min miaj malamikoj, dirante al mi Äiutage: kie estas via Dio?

12. Kial vi malÄojas, mia animo, kial vi konsterniÄas en mi? Esperu al Dio, Äar ankoraÅ mi dankos Lin, la savanton de mia vizaÄo kaj mian Dion.

PSALMO LI.

1. Al la Ä¥orestro. Psalmo de Davido,

2. kiam venis al li la profeto Natan post lia aliÄo al Bat-Seba.

3. Korfavoru min, Dio, laÅ Via boneco; laÅ Via granda kompatemeco elstreku miajn pekojn.

4. Lavu min tute pure de mia krimo, kaj purigu min de mia peko.

5. Äar miajn kulpojn mi konscias, kaj mia peko estas Äiam antaÅ mi.

6. AntaÅ Vi sola mi pekis, kaj mi faris tion, kio estas malbona antaÅ Viaj okuloj, tial Vi estas justa en Via vorto kaj pura en Via juÅo.

7. Mi estas ja naskita en krimo, kaj en peko gravediÄis per mi mia patrino.

8. Vi amas ja veron en la koro, kaj en kaÅiteco Vi aperigas al mi saÄon.

9. Senpekigu min per hisopo, kaj mi fariÄos pura; lavu min, kaj ml estos pli blanka ol neÄo.

10. AÅdigu al mi Äojon, kaj regajiÄos la ostoj, kiujn Vi batis.

11. KaÅu Vian vizaÄon de miaj pekoj kaj Äiujn miajn krimojn elstreku.

12. Koron puran kreu al mi, Dio, kaj spiriton Äustan novigu en mi.

13. Ne forpuÅu min de Via vizaÄo, kaj Vian sanktan spiriton ne forprenu de mi.

14. Redonu al mi la Äojon de Via helpo, kaj spirito bonfara fortikigu min.

15. Mi instruos al la krimuloj Vian vojon, kaj pekuloj revenos al Vi.

16. Liberigu min de sango, Dio, Dio de mia savo, mia lango kantos Vian justecon.

17. Dio, malfermu miajn lipojn, kaj mia buÅo rakontos Vian gloron.

18. Äar Vi ne deziras oferdonon,--mi Äin donus; brulofero ne plaÄas al Vi.

19. Oferdonoj al Dio estas spirito suferanta; koron suferantan kaj humilan Vi, Dio, ne malÅatas.

20. Bonfaru al Ciono laÅ Via favoro, konstruu la murojn de Jeruzalemo;

21. tiam plaÄos al Vi oferdonoj de pieco, brulofero kaj plenofero; tiam oni metos sur Vian altaron junajn bovojn.

PSALMO LXI.

1. Al la Ä¥orestro. Por korda instrumento. De Davido.

2. AÅskultu, ho Dio, mian krion, atentu mian preÄon.

3. De la fino de la tero mi vokas al Vi en la malÄojo de mia koro: sur rokon tro altan por mi suprenkonduku min.

4. Äar Vi estis mia rifuÄejo, fortika turo kontraÅ malamiko.

5. Lasu min loÄi eterne en Via tendo, havi rifuÄon sub la kovro de Viai flugiloj.--Sela.

6. Äar Vi, ho Dio, aÅdis miajn promesojn. Vi donis al mi la heredon de tiuj, kiuj timas Vian nomon.

7. Aldonu tagojn al la tagoj de la reÄo, ke liaj jaroj daÅru multajn generaciojn.

8. Li restu eterne antaÅ Dio, boneco kaj vero laÅ Via volo lin gardu.

9. Tiel mi prikantos Vian nomon eterne, plenumante miajn promesojn Äiutage.

PSALMO XC.

1. PreÄo de Moseo, homo de Dio. Mia Sinjoro, Vi estis por ni rifuÄejo de generacio al generacio.

2. AntaÅ ol la montoj naskiÄis kaj Vi kreis la teron kaj la mondon, kaj de eterne Äis eterne, Vi estas Dio.

3. Vi venigis homon al morto, kaj Vi diras: "revenu, homidoj."

4. Äar mil jaroj estas en Viaj okuloj kiel la hieraÅa tago, kiu pasis, kaj kiel nokta gardoparto.

5. Vi forfluigas ilin torente, ili estas kiel sonÄo; matene ili renoviÄas kiel herbo:

6. matene Äi floras kaj estas freÅa, vespere Äi dehakiÄas kaj sekiÄas.

7. Jes, ni pereas de Via kolero, kaj de Via kolerego ni neniiÄas.

8. Vi metis niajn malbonagojn antaÅ Vin, nian kaÅitaÄµon antaÅ la lumon de Via vizaÄo.

9. Äar Äiuj niaj tagoj pasis sub Via kolero, malaperis niaj jaroj, kiel sono.

10. La daÅro de nia vivo estas sepdek jaroj kaj Äe forteco okdek jaroj; kaj ilia tuta majesto estas penado kaj suferado, Äar Äi forkuras rapide kaj ni forflugas.

11. Kiu scias la forton de Via kolero, Vian terurecon kaj Vian indignon?

12. Instruu nin kalkuli niajn tagojn, por ke ni akiru saÄan koron.

13. Returnu Vin, ho Dio! Kiel longe? kaj kompatu Viajn Sklavojn.

14. Satigu nin matene per Via boneco, kaj ni kantos kaj Äojos en la daÅro de nia tuta vivo.

15. Äojigu nin tiel longe, kiel Vi nin premis, tiom da jaroj, kiom ni vidis mizeron.

16. Al Viaj sklavoj aperu Viaj faroj, kaj Via beleco--al iliaj infanoj.

17. Kaj la favoro de la Sinjoro, nia Dio, estu super ni, kaj la faron de niaj manoj fortikigu al ni kaj fortikigu la faron de niaj manoj.

PSALMO XCI.

1. Kiu loÄas sub la Åirmo de la Plejalta, tiu ripozas en la ombro de la Plejpotenca.

2. Mi diras al Dio: "mia rifuÄejo kaj mia fortikaÄµo estas Dio, kiun mi fidas."

3. Äar Li savos vin de la reto de kaptisto, de la pereiga pesto.

4. Per Siaj plumoj Li Åirmos vin, kaj sub Liaj flugiloj vi rifuÄos; Lia fideleco estas Åildo kaj kiraso.

5. Ne timu la teruron de nokto, nek sagon, kiu flugas tage,

6. nek peston, kiu iras en mallumo, nek epidemion, kiu ekstermas tagmeze.

7. Äe via flanko falos milo, kaj dekmiloj Äe via dekstra flanko, sed vin Äi ne tuÅos.

8. Vi nur rigardos per viaj okuloj, kaj vi vidos la redonon al la malvirtuloj.

9. Äar Vi, ho Dio, estas mia defendo. La Plejaltan vi elektis kiel vian rifuÄejon.

10. Ne trafos vin malbono, kaj frapo ne atingos vian tendon.

11. Äar al Siaj anÄeloj Li ordonis pri vi, ke ili vin gardu sur Äiuj viaj vojoj.

12. Sur la manoj ili vin portos, por ke vi ne falpuÅiÄu sur Åtono per via piedo.

13. Sur leopardon kaj vipuron vi paÅos, vi piedpremos leonon kaj drakon.

14. Äar li ekamis Min, tial Mi lin savos; Mi defendos lin, Äar li konas Mian nomon.

15. Li vokos Min, kaj Mi lin aÅskultos; kun li Mi estos en mizero; Mi lin liberigos kaj honoratigos.

16. Mi satigos lin per longa vivo kaj aperigos al li Mian helpon.

PSALMO XCVI.

1. Kantu al Dio novan kanton, kantu al Dio la tuta tero.

2. Kantu al Dio, gloru Lian nomon, proklamu de tago al tago Lian savon.

3. Rakontu inter la popoloj Lian gloron inter Äiuj gentoj Liajn miraklojn.

4. Äar Dio estas granda kaj tre glorinda, Li estas terura por Äiuj dioj.

5. Äar Äiuj dioj de la popoloj estas idoloj, sed Dio kreis la Äielon.

6. Gloro kaj majesto estas antaÅ Li, forto kaj beleco estas en Lia sanktejo.

7. Tributu al Dio, familioj de la popoloj; tributu al Dio gloron kaj potencon.

8. Tributu al Dio honoron de Lia nomo, alportu donacon kaj venu en Liajn kortojn.

9. KliniÄu al Dio en sankta respekto; tremu antaÅ Li la tuta tero.

10. Diru inter la popoloi: Dio reÄas, kaj Li fortikigis la mondon, ke Äi ne ÅanceliÄu; Li juÄas la popolojn en justeco.

11. Äoju la Äielo kaj estu gaja la tero, bruu la maro kaj Äio, kio Äin plenigas.

12. Äoju la kampo ka] Äio, kio estas sur Äi; tiam kantu Äiuj arboj de la arbaro.

13. antaÅ Dio, Äar Li venas, Äar Li venas, por juÄi la teron; Li juÄos la mondon kun justeco kaj la popolojn kun Sia fideleco.

PSALMO XCIX.

1. Dio reÄas: tremas la popoloj; Li sidas sur keruboj, ÅanceliÄas la tero.

2. Dio estas granda en Ciono, kaj Li estas alte super Äiuj popoloj.

3. Oni gloru Vian grandan kaj timindan nomon: Li estas sankta.

4. Kaj la forton de la reÄo, kiu amas justecon, Vi fortikigis en praveco; juÄon kaj justecon en Jakobo Vi aranÅis.

5. Altigu la Eternulon, nian Dion, kaj kliniÄu antaÅ la benketo de Liaj piedoj; Li estas sankta.

6. Moseo kaj Aarono estas inter Liaj pastroj, kaj Samuelo estas inter tiuj, kiuj vokas Lian nomon; ili vokis al Dio, kaj Li ilin aÅskultis.

7. El nuba kolono Li parolis al ili; ili observis Liajn regulojn kaj la leÄon, kiun Li donis al ili.

8. Eternulo, nia Dio, Vi ilin aÅskultis; Vi estis por ili Dio pardonanta kaj venÄanto por iliaj faroj.

9. Altigu la Eternulon, nian Dion, kaj kliniÄu antaÅ Lia sankta monto; Äar sankta estas la Eternulo, nia Dio.

PSALMO CIII.

1. De Davido. Benu, mia animo, Dion kaj mia tuta internaÄµo Lian sanktan nomon.

2. Benu, mia animo, Dion kaj ne forgesu Äiujn Liajn bonfarojn.

3. Li pardonas Äiujn viajn pekojn,--Li sanigas Äiujn viajn malsanojn;

4. Li savas de la tombo vian vivon, Li kronas vin per boneco kaj favorkoreco;

5. Li satigas per bonaÄµoj la tempon de via vivo, ke via juneco renoviÄas kiel Äe aglo.

6. Dio faras justecon kaj juÄon al Äiuj prematoj.

7. Li sciigis Siajn vojojn al Moseo, Siajn farojn al la Izraelidoj.

8. Favorkofa kaj kompatema estas Dio, longetolerema kaj tre bona.

9. Ne eterne Li indignas, kaj ne por Äiam Li koleras.

10. Ne laÅ niaj pekoj Li agis kun ni, kaj ne laÅ niaj krimoi Li redonis al ni.

11. Äar kiel alte estas la Äielo super la tero, tiel granda estas Lia boneco por tiuj, kiuj Lin timas.

12. Kiel malproksime estas la oriento de la okcidento, tiel Li malproksimigis de ni niajn pekojn.

13. Kiel patro korfavoras filojn, tiel Dio korfavoris tiujn, kiuj Lin timas.

14. Äar Li scias nian esencon, Li memoras, ke ni estas polvo.

15. La tagoj de homo estas kiel herbo; kiel floro de kampo, tiel li floras.

16. Pasos super Äi vento, kaj Äi jam ne ekzistas, kaj Äia loko Äin jam ne rekonas.

17. Sed la boneco de Dio daÅras eterne al tiuj, kiuj Lin timas, kaj Lia bonfaremeco iras Äis la pranepoj,

18. kiuj observas Lian interligon kaj memoras Liajn ordonojn por ilin plenumi.

19. Dio en la Äielo starigis Sian tronon, kaj Lia reÄeco regas Äion.

20. Benu Dion Liaj anÄeloj, potencaj per sia forto, kiuj plenumas Lian vorton, por ke oni obeu la voÄon de Lia vorto.

21. Benu Dion Äiuj Liaj ÄirkaÅantoj, Liaj servantoj, kiuj plenumas Lian volon.

22. Benu Dion Äiuj Liaj kreitaÄµoj en Äiuj lokoj de Lia regado. Benu, mia animo, Dion.

PSALMO CXVI.

1. Mi Äojas, ke Dio aÅdas mian voÄon, mian petegon,

2. ke Li klinis Sian orelon al mi, kaj en miaj tagoj mi vokos.

3. CirkaÅis min mortaj malsanoj, kaj inferaj turmentoj min trafis; suferon kaj Äagrenon mi trovis.

4. Sed la nomon de Dio mi vokis: ho, Dio, savu mian animon.

5. Favorkora estas Dio kaj justa, kaj nia Dio estas kompatema.

6. Dio gardas la simplanimulojn; mi estas en mizero, kaj Li min savas.

7. Revenu, mia animo, al via trankvileco, Äar Dio faras al vi bonon.

8. Äar Vi savis mian animon de la morto, mian piedon de falpuÅiÄo.

9. Mi irados antaÅ Dio en la lando de la vivo.

10. Kun kredo mi diris: mi estas tre mizera.

11. Mi diris en mia konfuziÄo: Äiu homo mensogas.

12. Kion mi redonos al Dio por Äiuj Liaj bonfaroj al mi?

13. Mi levos la pokalon de savo, kaj mi vokos la nomon de Dio.

14. Miajn promesojn al Dio mi plenumos antaÅ Lia tuta popolo.

15. Grandvalora en la okuloj de Dio estas la morto de Liaj fideluloj.

16. Ho Dio, mi estas Via sklavo, mi estas Via sklavo, filo de Via sklavino; Vi disigis miajn ligilojn.

17. Al Vi mi oferdonos dankan oferon, kaj la nomon de Dio mi vokos.

18. Miajn promesojn al Dio mi plenumos antaÅ Lia tuta popolo,

19. en la kortoj de la domo de Dio, interne de vi, Jeruzalemo. Haleluja.

PSALMO CXXI.

1. Kanto de suprenirado. Mi levas miajn okulojn al la montoj, de kie venas al mi helpo.

2. Mia helpo venas de Dio, kiu kreis la Äielon kaj la teron.

3. Li ne lasos vian piedon falpuÅigi; via gardanto ne dormetas.

4. Jen ne dormetas kaj ne dormas la gardanto de Izraelo.

5. Dio estas via gardanto, Dio estas via ombro Äe via dekstra mano.

6. En la tago la suno vin ne frapos, nek la luno en la nokto.

7. Dio vin gardos de Äia malbono, gardos vian animon.

8. Dio gardos vian eliron kaj eniron de nun kaj eterne.

PSALMO CXXXVII.

1. Apud la riveroj de Babilono ni sidis kaj ploris, rememorante Cionon.

2. Sur la salikoj tie ni pendigis niajn harpojn.

3. Äar tie niaj kaptintoj postulis de ni kantojn, kaj niaj mokantoj Äojon: "kantu al ni el la kantoj de Ciono".

4. Kiel ni kantos la kanton de Dio sur fremda tero?

5. Se mi forgesos vin, Jeruzalemo, tiam forgesiÄu mia dekstra mano;

6. algluiÄu mia lango al mia palato, se mi vin ne memoros, se mi ne levos Jeruzalemon en la supron de miaj Äojoj.

7. Rememorigu, ho Dio, al la filoj de Edomo la tagon de Jeruzalemo, kiam ili diris: "detruu, detruu Äis Äia fundamento."

8. Ho raboplena filino de Babilono! bone estos al tiu, kiu repagos al vi por la faro, kiun vi faris al ni.

9. Bone estos al tiu, kiu prenos kaj frakasos viajn infanetojn sur Åtono.

PSALMO CXXXIX.

1. Al la Ä¥orestro. Psalmo de Davido. Dio, Vi min esploras kaj min konas.

2. Vi scias, kiam mi sidas kaj kiam mi leviÄas; Vi komprenas mian penson de malproksime.

3. Kiam mi iras kaj kiam mi ripozas, Vi estas ÄirkaÅ mi, kaj Äiujn miajn vojojn Vi konas.

4. Äar ne troviÄas ankoraÅ vorto sur mia lango, kaj Vi, ho Dio, Äion jam scias.

5. De malantaÅe kaj de antaÅe Vi Äirkaubaris min kaj metis sur min Vian manon.

6. Mirinda estas por mi tia sciado, tro alta, mi Äin ne povas kompreni.

7. Kien mi iros for de Via spirito, kaj kien mi kuros for de Via vizaÄo?

8. Se mi leviÄos al la Äielo, Vi estas tie; se mi kuÅiÄos en abismo, jen Vi tie estas.

9. Äu mi okupos la flugilojn de la matenruÄo, Äu mi loÄiÄos sur la rando de la maro,

10. ankaÅ tie Via mano min kondukos kaj Via dekstra mano min tenos.

11. Se mi diros: mallumo min kaÅos,--la nokto fariÄos lumo ÄirkaÅ mi.

12. EÄ mallumo ne mallumas antaÅ Vi, kaj la nokto lumas kiel tago; mallumo fariÄas kiel lumo.

13. Äar Vi kreis mian internaÄµon, formis min en la ventro de mia patrino.

14. Mi gloras Vin, Äar mi estas mirinde kreita; mirinda estas Viaj kreitaÄµoj, kaj mia animo tion bone konscias.

15. Ne estis kaÅitaj antaÅ Vi miaÄµ ostoj, kiam mi estis kreata en kaÅiteco, kiam mi estis formata en la profundo de la tero.

16. Mian embrion vidis Viaj okuloj, kaj en Via libro estis enskribitaj Äiuj tagoj kreotaj, kiam ankoraÅ eÄ unu ne ekzistis.

17. Kiel grandvaloraj estas por mi Viaj pensoj, ho Dio, kiel granda estas ilia nombro!

18. Se mi ilin kalkulus, ili estus pli multaj ol la sablo; kiam mi vekiÄas, mi estas ankoraÅ kun Vi.

19. Mortigu, ho Dio, la malvirtulon, kaj sangaviduloj foriÄu de mi!

20. Ili parolas pri Vi malice kaj Viaj malamikoj leviÄas por trompo.

21. Viajn malamantojn, ho Dio, mi ja malamas, kaj Viajn kontraÅulojn mi abomenas.

22. Por ekstrema malamo mi ilin malamas; ili fariÄis por mi malamikoj.

23. Esploru min, Dio, kaj konu mian koron; provu min kaj sciu miajn pensojn.

24. Kaj rigardu, Äu mi estas sur malbona vojo, kaj gvidu min sur la vojo de eterneco.

PSALMO CXLVI.

1. Haleluja. Gloru, mia animo, Dion.

2. Mi gloros Dion en la daÅro de mia tuta vivo, mi kantos al Li tiel longe, kiel mi estos.

3. Ne fidu eminentulojn, homidon, kiu ne povas helpi.

4. Eliras lia spirito, li reiras en sian teron, kaj en tiu tago neniiÄas Äiuj liaj intencoj.

5. Bone estas al tiu, kies helpo estas la Dio de Jakobo, kiu esperas al la Eternulo, lia Dio,

6. kiu kreis la Äielon kaj la teron, la maron kaj Äion, kio estas en ili, kiu gardas la veron eterne;

7. kiu faras justecon al la maljuste suferantaj, donas panon al la malsataj. Dio liberigas la malliberulojn;

8. Dio malfermas la okulojn al la blinduloj; Dio restarigas la kurbigitojn; Dlo amas la virtulojn;

9. Dio gardas la emmigrintojn, subtenas orfon kaj vidvinon, sed la vojon de malvirtuloj Li pereigas.

10. Dio reÄas eterne, via Dio, Ciono, por Äiuj generacioj. Haleluja.

PSALMO CL.

1. Haleluja. Gloru Dion en Lia sanktejo, gloru Lin en la firmaÄµo de Lia forto.

2. Gloru Lin laÅ Liaj potencaj faroj, gloru Lin laÅ Lia granda majesto.

3. Gloru Lin per sonoj de trumpeto, gloru Lin per psalterio kaj harpo.

4. Gloru Lin per timpano kaj danco, gloru Lin per kordoj kaj fluto.

5. Gloru Lin per laÅtaj cimbaloj, gloru Lin per bonsonaj cimbaloj.

6. Äio spiranta gloru Dion. Haleluja.

La Sentencoj de Salomono

ÄAPITRO II

1. Mia filo! se vi akceptos miajn parolojn kaj konservos Äe vi miajn ordonojn,

2. ke via orelo atente aÅskultos saÄon kaj vian koron vi inklinigos al komprenado;

3. se vi vokos la prudenton kaj direktos vian voÄon al la saÄo.

4. se vi serÄos Äin kiel arÄenton, serÄegos kiel trezoron:

5. tiam vi komprenos la timon antaÅ Dio kaj vi akiros konadon de Dio.

6. Äar Dio donas Åagon; el Lia buÅo venas scio kaj kompreno.

7. Li havas helpon por la vefemuloj, Li estas Åildo por tiuj, kiuj vivas pie.

8. Li gardas la iradon de la juÅto kaj zorgas pri la vojo de Siaj piuloj.

9. Tiam vi komprenos veremon kaj juston kaj pion kaj Äiun bonan vojon.

10. Äar saÄo venos en vian koron kaj scio estos agrabla por via animo.

11. Bona konscio vin gvidos, prudento vin gardos,

12. por savi vin de la vojo de malbono, de homo, parolanta kontraÅveraÄµon,

13. de tiuj, kiuj forlasas la Äustan vojon, por iri la vojojn de mallumo,

14. kiuj Äojas, kiam ili faras malbonon, trovas plezuron en la malordo de la malboneco,

15. kies vojoj estas malrektaj kaj la irado deflankiÄis;

16. por savi vin de fremda edzino,--de edzino ne via, kies paroloj estas glataj,

17. kiu forlasas la amikon de sia juneco kaj forlasas la ligon de sia Dio;

18. Äar Åia domo kondukas al morto kaj Åiaj paÅoj al la inferuloj;

19. Äiuj kiuj eniras al Åi, ne revenas, kaj ne reatingas plu la vojon de la vivo.

20. Ke vi iru la vojon de bonuloj kaj sekvu la paÅosignojn de piuloj;

21. Äar la piuloj loÄoÅ sur la tero kaj la senpekuloj restos sur Äi;

22. sed la malpiuloj estos ekstermitaj de sur la tero kaj la maliculoj estos malaperigitaj de tie.

ÄAPITRO III.

1. Mia filo! ne forgesu mian instruon, kaj via koro konservu miajn ordonojn.

2. Äar ili akirigos al vi longan vivon, jarojn de vivo kaj paco.

3. Favoro kaj vero vin ne forlasos; alligu ilin al via kolo, skribu ilin sur la tabuletoj de via koro.

4. Kaj vi trovos favoron kaj bonan opinion Äe Dio kaj homoj.

5. Fidu Dion per via tuta koro kaj ne fidu vian prudenton.

6. Konsciu Lin en Äiuj viaj vojoj, kaj Li Äustigos vian iradon.

7. Ne opiniu vin saÄa, timu Dion kaj deturnu vin de malbono.

8. Tio Äi estos saniga por via korpo kaj bona nutro por viaj ostoj.

9. Faru honoron al Dio el via havo kaj el la unuavenaÄµo de Äiuj viaj rikoltoj:

10. tiam viaj grenejoj tute pleniÄos kaÄµ viaj vinpremejoj superbordigos junan vinon.

11. La instruon de Dio, ho mia filo, ne malÅatu, kaj ne deturnu vin, kiam Li faras al vi punon;

12. Äar kiun Dio amas, tiun Li punas, kaj Li favoras lin, kiel patro filon.

13. FeliÄa estas la homo, kiu trovis saÄon, kaj la homo, kiu akiris prudenton;

14. Äar estas pli bone Äin aÄeti, ol aÄeti arÄenton, kaj Äia rikoltaÄµo estas pli bona, ol pura oro.

15. Äi estas pli kara, ol juveloj, kaj nenio, kion vi povus deziri, povas esti komparata kun Äi.

16. Longa vivo estas en tia dekstra mano, riÄo kaj gloro estas en Äia maldekstra mano.

17. Äiaj vojoj estas vojoj agrablaj, kaj Äiuj Äiaj vojetoj estas paco.

18. Äi estas arbo de vivo por tiuj, kiuj Äin ekkaptis, kaj feliÄaj estas tiuj, kiuj Äin posedas.

19. Dio per saÄo fondis la teron, per prudento Li aranÄis la Äielon.

20. Per Lia Äionsciado disiÄis abismoj kaj la nuboj elverÅas roson.

21. Mia filo! ili ne foriru de viaj okuloj, konservu klarecon de la kapo kaj prudenton:

22. ili estos vivo por via animo kaj ornamo por via kolo.

23. Tiam vi iros sendanÄere vian vojon kaj via piedo ne puÅiÄos.

24. Kiam vi kuÅiÄos dormi, vi ne timos, kaj kiam vi kuÅos, via dormo estos agrabla.

25. Vi ne timos subitan teruron, nek pereigon, kiu povus veni de malbonuloj.

26. Äar Dio estos via helpo kaj gardos vian piedon kontraÅ reto.

27. Ne rifuzu bonon al la bezonantoj, se via mano havas la forton por fari.

28. Ne diru al via proksimulo: "iru kaj revenu, kaj morgaÅ mi donos", se vi havas Äe vi.

29. Ne pripensu malbonon kontraÅ via proksimulo, kiam li kun konfido loÄas Äe vi.

30. Ne malpacu kun iu senkaÅze, se li ne faris al vi malbonon.

31. Ne penu imiti fabemulon kaj elektu neniun el liaj vojoj;

32. Äar la devojiÄantojn Dio abomenas kaj Sian intencon Li malkaÅas al la piuloj.

33. Malbeno de Dio estas en la domo de malbonulo, kaj la loÄejon de piuloj Li benas.

34. La mokantojn Li mokas, kaj al la humiluloj Li donas favoron.

35. Honoron heredas saÄuloj, sed malsaÄulojn forportos malhonoro.

ÄAPITRO XXIV.

1. Ne sekvu malbonajn homojn kaj ne deziru esti kun ili.

2. Äar ilia koro pensas pri perfortaÄµo kaj ilia buÅo parolas malbonaÄµon.

3. Per saÄo koristruiÄas domo, kaj per prudento Äi fortikiÄas.

4. Kaj per sciado la Äambroj pleniÄas per Äia hava grandvalora kaj agrabla.

5. Homo saÄa havas forton, kaj homo prudenta estas potenca.

6. Kun pripenso faru militon, kaj venko venas per multe da konsiliÄo.

7. Tro alta estas la saÄo por malsaÄulo; Äe la pordego li ne malfermos sian buÅon.

8. Kiu intencas fari malbonon, tiun oni nomas maliculo.

9. Malico de malsageco estas peko, kaj blasfemanto estas abomenaÄµo por homo.

10. Se vi montriÄis malforta en tago de mizero, via forto estas malgranda.

11. Savu tiujn, kiujn oni prenis por mortigi, kaj ne fortiriÄu de tiuj, kiuj estas kondamnitaj al morto.

12. Se vi diras, "ni tion ne sciis",--la esploranto de koroj ja komprenas kaj la gardanto de via animo ja scias, kaj Li redonas al homo laÅ liaj faroj.

13. ManÄu, mia filo, mielon, Äar Äi estas bona, kaj freÅa mielo eÅtas dolÄa por via gorÄo;

14. tia estas por via animo la sciado de saÄo, se vi Äin trovis, kaj ekzistas eÅtonteco, kaj via espero ne pereos.

15. Ne insidu, malvirtulo, kontraÅ la domo de virtulo, ne ataku lian ripozejon;

16. Äar sep fojojn virtulo falos kaj tamen leviÄos, sed malvirtuloj implikiÄas en la malfeliÄo.

17. Kiam falas via malamiko, ne Äoju, kaj Äe lia malfeliÄo via koro ne plezuriÄu;

18. Äar eble Dio vidos, kaj tio ne plaÄos al Li, kaj Li returnos de li Sian koleron.

19. Ne koleru kontraÅ malbonfarantoj kaj ne enviu la malvirtulojn.

20. Äar la malbonulo ne havos estontecon, la lumilo de malvirtuloj estingiÄos.

21. Timu, mia filo, Dion kaj la reÄon, kun ribeluloj ne komunikiÄu.

22. Äar subite venos ilia pereo, kaj kiu scias, kiam venos la puno de ambaÅ?

23. AnkaÅ Äi tio estas vortoj de saÄuloj: konsideri personojn Äe juÄado estas ne bone.

24. Kiu diras al malvirtulo "vi estas virtulo", tiun malbenos popoloj, tiun malamos gentoj.

25. Sed kiuj faras riproÄojn, tiuj plaÄas, kaj sur ilin venos bona beno.

26. Kiu respondas Äustajn vortojn, tiu kisas per la lipoj.

27. Plenumu vian laboron ekstere, pretigu Äion sur via kampo, kaj poste aranÄu vian domon.

28. Ne atestu sen kaÅzo kontraÅ via proksimulo, Äar vi trompus per vla buÅo.

29. Ne diru: "Kiel li agis kontraÅ mi, tiel mi agos kontraÅ li: mi redonos al la homo laÅ lia faro."

30. Mi pasis tra kampo de homo maldiligenta kaj tra vinberÄardeno de sensaÄulo;

31. kaj jen Äie elkreskis urtiko, Äio estas kovrita de dornoj, kaj la Åtona muro estas detruita.

32. Kaj kiam mi vidis, mi prenis Äin en mian koron, mi rigardis kaj ricevis instruon;

33. Ne longe vi dormos, ne longe vi dormetos, ne longe viaj manoj restos kunmetitaj por kuÅado;

34. kaj venos via malriÄeco kiel migranto, kaj via senhaveco kiel viro armita.

La Predikanto

ÄAPITRO I

Vortoj de la Predikanto, filo de Davido, reÄo en Jeruzalemo. VantaÄµo de vantaÄµoj, diris, la Predikanto, vantaÄµo de vantaÄµoj, Äio estas vantaÄµo. Kian profiton havas la homo de Äiuj siaj laboroj, kiujn li laboras sub la suno? Generacio foriras kaj generacio venas, kaj la tero restas eterne. LeviÄas la suno kaj subiras la suno, kaj al sia loko Äi rapidas, kaj tie Äi leviÄas. Iras al sudo kaj reiras al nordo, turniÄas, turniÄas en sia irado la vento, kaj al siaj rondoj revenas la vento. Äiuj riveroj iras al la maro, sed la maro ne pleniÄas; al la loko, al kiu la riveroj alfluas, ili alfluas Äiam denove. Äiuj vortoj estas malfortaj, ne povas homo Äion eldiri; ne satiÄas la okulo de vidado kaj ne pleniÄas la orelo de aÅdado. Kio estis, tio estos, kaj kio estis farata, tio estos farata, kaj ekzistas nenio nova sub la suno. Ekzistas io, pri kio oni diras: "Vidu, tio Äi estas nova"; sed Äi estis jam en la eterna tempo, kiu estis antaÅ ni. Ne restis memoro pri la antaÅuloj; kaj ankaÅ pri la posteuloj, kiuj estos, ne restos memoro Äe tiuj, kiuj estos poste. Mi, Predlkanto, estis reÄo super Izraelo en Jeruzalemo. Kaj mi decidis en mia koro esplori kaj ekzameni per la saÄo Äion, kio fariÄas sub la Äielo: tiun Äi malfacilan okupon Dio donis al la homidoj, por ke ili sin turmentu per Äi. Mi vidis Äiujn aferojn, kiuj fariÄas sub la suno, kaj jen, Äio estas vantaÄµo kaj aranÄoj ventaj. Kurbigitan oni ne povas rerektigi, kaj mankantan oni ne povas kalkuli. Mi parolis kun mia koro tiele: jen mi kreskigis kaj multigis en mi sciencon pli ol Äiuj, kiuj estis antaÅ mi en Jeruzalemo, kaj mia koro penetris multon da saÄo kaj scio. Sed kiam mi dediÄis mian koron, por ekkoni la saÄecon kaj ekkoni la malsaÄecon kaj sensencecon, mi eksciis, ke ankaÅ tio Äi estas entrepreno venta. Äar Äe multe da saÄeco estas multe da koleremeco, kaj, kiu plimultigas siajn sciojn, plimultigas siajn dolorojn.

ÄAPITRO IV.

Kaj mi returniÄis kaj mi vidis Äiujn premojn, kiuj estas farataj sub la suno: kaj jen estas larmoj de prematoj, kaj ne ekzistas por ili konsolanto; kaj perforteco de la mano de iliaj premantoj, kaj ne ekzistas por li konsolanto. Kaj mi trovis, ke la mortintoj, kiuj jam antaÅ longe mortis, estas pli feliÄaj ol la vivantoj, kiuj vivas Äis nun. Kaj pli feliÄa ol ili ambaÅ estas tiu, kiu Äis nun ne ekzistis, kiu ne vidis la malbonajn farojn, kiuj estas farataj sub la suno. Mi vidis ankaÅ, ke Äiu laboro kaj Äiu akurateco en la faroj estas nur konkurado de unu kontraÅ alia, kaj ankaÅ tio Äi estas vantaÄµo kaj ventaÄµo. MalsaÄulo kunmetas siajn manojn kaj formanÄas sian korpon. Pli bone estas plenmano da trankvilanimeco, ol ambaÅmano da penado kaj ventaÄµo. Kaj denove mi vidis vantaÄµon sub la suno: jen estas solulo kaj neniun alian li havas, nek filon nek fraton li havas; kaj tamen ne havas finon lia laborado, kaj lia okulo ne povas satiÄi de riÄeco; por kiu do mi laboras kaj senigas mian animon de Äuado? Tio Äi ankaÅ estas vantaÄµo kaj malbona afero. Pli bone estas al du ol al unu, Äar ili havas bonan rekompencon por sia laborado. Äar se ili falos, unu levos la alian; sed ve al unu, se li falos, kaj se ne estas alia, kiu lin levus. AnkaÅ se du kuÅiÄas, estas al ili varme, sed unu kiel li varmiÄos? Kaj se iu montros sin pli forta kontraÅ unu, tiam ambaÅ staros kontraÅ li; eÄ fadeno triopigita ne baldaÅ disÅiriÄos. Pli bona estas knabo malriÄa sed saÄa, ol reÄo maljuna sed malsaÄa, kiu jam ne povas akiri scion. Iu el malliberejo eliris kaj fariÄis reÄo, alia por reÄeco naskiÄis kajtamen estas malriÄa. Mi vidis, ke Äiu vivanto iras sub la suno kun infano: Äi estas la alia, kiu okupos lian lokon. Senfina estas la popolo, kiu estis antaÅ ili, kaj ankaÅ la posteuloj ne Äojos pri li; ankaÅ tio Äi estas vantaÄµo kaj ventaÄµo. Gardu vian piedon, kiam vi iros en domon de Dio, kaj estu preta pli por aÅskultado, ol por oferdonado de malsaÄuloj; Äar ili ne scias, ke ili agas malbone.

ÄAPITRO V.

Ne rapidu kun via buÅorkaj via koro ne rapidu elparoli vorton antaÅ Dlo, Äar Dio estas en la Äielo, kaj vi estas sur la tero; tial malmultaj estu viaj vortoj. Äar la sonÄo prezentiÄas per multe da agado, kaj parolo de malsaÄulo konsistas el multe da vortoj. Kiam vi faros promeson al Dio, ne prokrastu Äin plenumi, Äar malagrablaj estas malsatuloj; kion vi promesis, tion plenumu. Pli bone estas, ke vl ne faru promeson, ol fari promeson kaj ne plenumi. Ne permesu al via buÅo pekigi vian korpon, kaj ne diru al la sendito de Dio, ke Äi estas eraro; kial fari, ke Dio kolerÅ pro via parolo, kaj ke Li detruu la faron de viaj manoj? Äe multo da sonÄoj kaj vantaÄµoj estas ankaÅ multe da vortoj; sed vi timu Dion. Se premadon de malriÄulo kaj rompadon de justeco kaj honesteco vi vidas en lando, ne miru, Äar pli alta kontrolas pli altan kaj plej altai ilin kontrolas. Kaj superecon en Äio havas tiu lando, en kiu la reÄo servas al la tero. Kiu amas arÄenton, tiu ne satiÄos per arÄento, kaj kiu amas riÄecon, al tiu Äi ne donos utilon; ankaÅ tio Äi estas vantaÄµo. Ju pli estas da havo, des pli multaj estas Äiaj konsumantoj; kaj kian profiton havas Äia mastro krom vidi Äin per siaj okuloj? DolÄa estas la dormo de laboranto, Äu li manÄas malmulte aÅ multe; sed trosateco ne lasas la riÄulon dormi. Turmentan malbonon mi vidis sub la suno: riÄecon konservatan por la malutilo de Äia propra mastro. Kaj pereas tiu Äi riÄeco en malfavoraj cirkonstancoj; naskiÄas filo, kaj li nenion havas en la mano. Kiel li eliris el la ventro de sia patrino, tiel nuda li foriras, kiel li venis, kaj nenion li elportas el sia laboro, kion li povus porti en la mano. Kaj tio Äi estas turmenta doloro, ke kiel li venis, tiel li foriras; kian do profiton li havas de tio, ke li laboras por la vento? Kaj Äiujn siajn tagojn li konsumis en mallumo, en multe da ekscitiÄo, en malsano kaj malagrablaÄµoj! Jen, kion mi vidis bonan, ke estas bele manÄi kaj trinki kaj Äui plezurojn de Äiuj siaj laboroj, kiujn homo laboras sub la suno en la malmultaj tagoj de sia vivo, kiujn donis al li Dio; Äar tio estas lia apartenaÄµo. Kaj se al iu homo Dio donis riÄecon kaj havon kaj donis al li la povon konsumi ilin kaj preni sian parton kaj Äui plezuron de siaj laboroj,--tio Äi estas dono de Dio. Äar ne longe li memoros la tagojn de sia vivo, Dio donas al li Äojon de lia koro.

ÄAPITRO XII.

Kaj memoru vian Kreinton en la tagoj de via juneco, dum ne venis ankoraÅ la tagoj de malbono kaj ne venis la jaroj, pri kiuj vi diros: "mi ne havas plezuron de ili"; dum ne mallumiÄis la suno, la lumo, la luno kaj la steloj, kaj ne revenis nuboj post la pluvo. Kiam ektremos la gardantoj de la domo kaj malfortiÄos la militantoj, kaj Äesos mueli la muelantoj, Äar estos malmulte da ili, kaj senvidiÄos la rigardantoj tra la fenestroj; kaj fermitaj estos la pordoj al la strato, kiam eksilentos la sonado de la muelÅtono; kaj homo leviÄados laÅ la krio de birdo, kaj mallaÅtiÄos la sonoj de kantoj: kaj altaÄµojn ili ektimos, kaj sur la vojo aperos teruroj, kaj ekfloros la migdalarbo kaj peziÄos la grilo, kaj malaperos deziro: tiam homo foriros en sian eternan domon, kaj sur la strato marÅos plorantoj; Äis disÅiriÄos la arÄenta Äeneto, rompiÄos la ora lampeto, rompiÄos la kruÄo Äe la fonto kaj falos la rado en la puton. Kaj la polvo refariÄos tero, kiel Äi estis, kaj la spirito reiros al Dio, kiu Äin donis. Vanto de vantaÄµoÄµ diris la Predikanto, Äio estas vantaÄµo. Krom tio, ke la Predikanto estis saÄulo, li ankoraÅ instruis scion al la popolo; li Äion pesis, esploris kaj verkis multe da sentencoj. Penis la Predikanto trovi agrablajn parolojn, kaj li skribis. Äuste vortojn de vero. La paroloj de saÄuloj estas kiel akraj pintoj, kaj kiel enbatitaj najloj estas la vortoj de publikaj parolistoj; ili estas donitaj de unu paÅtisto. Kaj krom tio, mia filo, akceptu mian instruon, ke se oni volus verki multajn librojn, ne estus fino, kaj multe legi lacigas la korpon. Ni aÅskultu la finon de Äio: timu Dion kaj plenumu Liajn ordonojn, Äar tio Äi estas Äio por la homo. Äar Äiun faron Dio venigos al juÄo, eÄ Äion kaÅitan, Äu Äi estas bona aÅ malbona.

END OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK EL LA BIBLIO

* This file should be named 11307-0.txt or 11307-0.zip *

This and all associated files of various formats will be found in: http://www.gutenberg.net/1/1/3/0/11307

Updated editions will replace the previous one--the old editions will be renamed.

Creating the works from public domain print editions means that no one owns a United States copyright in these works, so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United States without permission and without paying copyright royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to copying and distributing Project Gutenberg-tm electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG-tm concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you charge for the eBooks, unless you receive specific permission. If you do not charge anything for copies of this eBook, complying with the rules is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports, performances and research. They may be modified and printed and given away--you may do practically ANYTHING with public domain eBooks. Redistribution is subject to the trademark license, especially commercial redistribution.

START: FULL LICENSE

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

To protect the Project Gutenberg-tm mission of promoting the free distribution of electronic works, by using or distributing this work (or any other work associated in any way with the phrase "Project Gutenberg"), you agree to comply with all the terms of the Full Project Gutenberg-tm License (available with this file or online at http://gutenberg.net/license).

Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg-tm electronic works

1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg-tm electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to and accept all the terms of this license and intellectual property (trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy all copies of Project Gutenberg-tm electronic works in your possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project Gutenberg-tm electronic work and you do not agree to be bound by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

1.B. "Project Gutenberg" is a registered trademark. It may only be used on or associated in any way with an electronic work by people who agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few things that you can do with most Project Gutenberg-tm electronic works even without complying with the full terms of this agreement. See paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project Gutenberg-tm electronic works if you follow the terms of this agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg-tm electronic works. See paragraph 1.E below.

1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation ("the Foundation" or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project Gutenberg-tm electronic works. Nearly all the individual works in the collection are in the public domain in the United States. If an individual work is in the public domain in the United States and you are located in the United States, we do not claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, displaying or creating derivative works based on the work as long as all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope that you will support the Project Gutenberg-tm mission of promoting free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg-tm works in compliance with the terms of this agreement for keeping the Project Gutenberg-tm name associated with the work. You can easily comply with the terms of this agreement by keeping this work in the same format with its attached full Project Gutenberg-tm License when you share it without charge with others.

1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in a constant state of change. If you are outside the United States, check the laws of your country in addition to the terms of this agreement before downloading, copying, displaying, performing, distributing or creating derivative works based on this work or any other Project Gutenberg-tm work. The Foundation makes no representations concerning the copyright status of any work in any country outside the United States.

1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate access to, the full Project Gutenberg-tm License must appear prominently whenever any copy of a Project Gutenberg-tm work (any work on which the phrase "Project Gutenberg" appears, or with which the phrase "Project Gutenberg" is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, copied or distributed:

This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.net

1.E.2. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is derived from the public domain (does not contain a notice indicating that it is posted with permission of the copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in the United States without paying any fees or charges. If you are redistributing or providing access to a work with the phrase "Project Gutenberg" associated with or appearing on the work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg-tm trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.3. If an individual Project Gutenberg-tm electronic work is posted with the permission of the copyright holder, your use and distribution must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked to the Project Gutenberg-tm License for all works posted with the permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg-tm License terms from this work, or any files containing a part of this work or any other work associated with Project Gutenberg-tm.

1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this electronic work, or any part of this electronic work, without prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with active links or immediate access to the full terms of the Project Gutenberg-tm License.

1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any word processing or hypertext form. However, if you provide access to or distribute copies of a Project Gutenberg-tm work in a format other than "Plain Vanilla ASCII" or other format used in the official version posted on the official Project Gutenberg-tm web site (www.gutenberg.net), you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon request, of the work in its original "Plain Vanilla ASCII" or other form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg-tm License as specified in paragraph 1.E.1.

1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, performing, copying or distributing any Project Gutenberg-tm works unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing access to or distributing Project Gutenberg-tm electronic works provided that

- You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from the use of Project Gutenberg-tm works calculated using the method you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed to the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, but he has agreed to donate royalties under this paragraph to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid within 60 days following each date on which you prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty payments should be clearly marked as such and sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in Section 4, "Information about donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation."

- You provide a full refund of any money paid by a user who notifies you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he does not agree to the terms of the full Project Gutenberg-tm License. You must require such a user to return or destroy all copies of the works possessed in a physical medium and discontinue all use of and all access to other copies of Project Gutenberg-tm works.

- You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the electronic work is discovered and reported to you within 90 days of receipt of the work.

- You comply with all other terms of this agreement for free distribution of Project Gutenberg-tm works.

1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg-tm electronic work or group of works on different terms than are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing from both the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and Michael Hart, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.

1.F.

1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread public domain works in creating the Project Gutenberg-tm collection. Despite these efforts, Project Gutenberg-tm electronic works, and the medium on which they may be stored, may contain "Defects," such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by your equipment.

1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the "Right of Replacement or Refund" described in paragraph 1.F.3, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project Gutenberg-tm trademark, and any other party distributing a Project Gutenberg-tm electronic work under this agreement, disclaim all liability to you for damages, costs and expenses, including legal fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE PROVIDED IN PARAGRAPH F3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.

1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a written explanation to the person you received the work from. If you received the work on a physical medium, you must return the medium with your written explanation. The person or entity that provided you with the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a refund. If you received the work electronically, the person or entity providing it to you may choose to give you a second opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy is also defective, you may demand a refund in writing without further opportunities to fix the problem.

1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth in paragraph 1.F.3, this work is provided to you 'AS-IS,' WITH NO OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTIBILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone providing copies of Project Gutenberg-tm electronic works in accordance with this agreement, and any volunteers associated with the production, promotion and distribution of Project Gutenberg-tm electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, that arise directly or indirectly from any of the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg-tm work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any Project Gutenberg-tm work, and (c) any Defect you cause.

Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg-tm

Project Gutenberg-tm is synonymous with the free distribution of electronic works in formats readable by the widest variety of computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from people in all walks of life.

Volunteers and financial support to provide volunteers with the assistance they need, is critical to reaching Project Gutenberg-tm's goals and ensuring that the Project Gutenberg-tm collection will remain freely available for generations to come. In 2001, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure and permanent future for Project Gutenberg-tm and future generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 and the Foundation web page at http://www.pglaf.org.

Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non profit 501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal Revenue Service. The Foundation's EIN or federal tax identification number is 64-6221541. Its 501(c)(3) letter is posted at http://pglaf.org/fundraising. Contributions to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by U.S. federal laws and your state's laws.

The Foundation's principal office is located at 4557 Melan Dr. S. Fairbanks, AK, 99712., but its volunteers and employees are scattered throughout numerous locations. Its business office is located at 809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887, email business@pglaf.org. Email contact links and up to date contact information can be found at the Foundation's web site and official page at http://pglaf.org

For additional contact information: Dr. Gregory B. Newby Chief Executive and Director gbnewby@pglaf.org

Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

Project Gutenberg-tm depends upon and cannot survive without wide spread public support and donations to carry out its mission of increasing the number of public domain and licensed works that can be freely distributed in machine readable form accessible by the widest array of equipment including outdated equipment. Many small donations ($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt status with the IRS.

The Foundation is committed to complying with the laws regulating charities and charitable donations in all 50 states of the United States. Compliance requirements are not uniform and it takes a considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up with these requirements. We do not solicit donations in locations where we have not received written confirmation of compliance. To SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state visit http://pglaf.org

While we cannot and do not solicit contributions from states where we have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition against accepting unsolicited donations from donors in such states who approach us with offers to donate.

International donations are gratefully accepted, but we cannot make any statements concerning tax treatment of donations received from outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

Please check the Project Gutenberg Web pages for current donation methods and addresses. Donations are accepted in a number of other ways including including checks, online payments and credit card donations. To donate, please visit: http://pglaf.org/donate

Section 5. General Information About Project Gutenberg-tm electronic works.

Professor Michael S. Hart is the originator of the Project Gutenberg-tm concept of a library of electronic works that could be freely shared with anyone. For thirty years, he produced and distributed Project Gutenberg-tm eBooks with only a loose network of volunteer support.

Project Gutenberg-tm eBooks are often created from several printed editions, all of which are confirmed as Public Domain in the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper edition.

Each eBook is in a subdirectory of the same number as the eBook's eBook number, often in several formats including plain vanilla ASCII, compressed (zipped), HTML and others.

Corrected EDITIONS of our eBooks replace the old file and take over the old filename and etext number. The replaced older file is renamed. VERSIONS based on separate sources are treated as new eBooks receiving new filenames and etext numbers.

Most people start at our Web site which has the main PG search facility:

http://www.gutenberg.net

This Web site includes information about Project Gutenberg-tm, including how to make donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

EBooks posted prior to November 2003, with eBook numbers BELOW #10000, are filed in directories based on their release date. If you want to download any of these eBooks directly, rather than using the regular search system you may utilize the following addresses and just download by the etext year.

http://www.ibiblio.org/gutenberg/etext06

(Or /etext 05, 04, 03, 02, 01, 00, 99,
98, 97, 96, 95, 94, 93, 92, 92, 91 or 90)

EBooks posted since November 2003, with etext numbers OVER #10000, are filed in a different way. The year of a release date is no longer part of the directory path. The path is based on the etext number (which is identical to the filename). The path to the file is made up of single digits corresponding to all but the last digit in the filename. For example an eBook of filename 10234 would be found at:

http://www.gutenberg.net/1/0/2/3/10234

or filename 24689 would be found at: http://www.gutenberg.net/2/4/6/8/24689

An alternative method of locating eBooks: http://www.gutenberg.net/GUTINDEX.ALL

END: FULL LICENSE